Arşiv | MAMIKÊN KURDÎ RSS for this section

Mamikên Kurdî-Kürtçe bilmeceler….

 

Çavkani: http://www.bydigi.net/zimane-kurdi/325216-mamik-tistonek.html

http://www.bulaniknet.com/forum.asp?action=Topic&id=2465

http://www.arzeba.net/candi-gisti/102632-mamiken-botan-2-a.html

http://www.arzeba.net/candi-gisti/102630-mamik-kurdce-bilmece.html

http://www.arzeba.net/candi-gisti/102633-mamiken-botan-i.html

    MAMİK  (TIŞTONEK)…„Tiştek xweşik heye
Xwedê ew daye,
Zana û roniye
Heft derî lê ye
Kî nezane bê mêjî ye!“ (serî)********************„Ji goşt û hestî ye
Pênc şax û bi destî ye
Sed û yek huner lê ye
Li heywana pê ye
De bêjin ev çi ye?“ (tilî û dest)********************„Cêwîne li kêlek in
Ne goşt in, lê nermik in
Dengan kom dikin
Ev çi ye, de fem bikin!“ (guh)********************

„Ne dest e, lê wek hev e
Ne şe ye, wek melêv e
Pehn dibe bi erdê ve
Mirov dipîve gav e!“ (Ling)

********************

„Wek stêrkan diçirûske
Deriyê wê wek brûsk e
Rondik davê wek nîsk e
Li ser dileqe brû û bisk e
Kî ker nebe, wê naske!“ (çav)

********************

„Ximav û xar
Lastîk û dar
Tilî lê hewar
Li kaxizê bar
Tîpên yar û har
Digirin rêz û tar! (Qelem)

********************

„Pir pelên sîs
navê wê lênivs
Ji bo pênivs
Dikeve kîs!“ (defter)

********************

„Wekî pirpel e
Nivîs lê bel e
Bi bend û bal e
Ji te re heval e!“ (Pirtûk)

********************

„Lastikek nerm e
Radike çivê qelem e!“ (jêbir)

********************

„Ne bi hest û gêjî
Bi pîvan û mêjî
Qelema radihêjî
Ji bo rast be dirêjî!“ (rastkêş)

********************

„Wek şivanê berxika
Dinêre li zaroka
Fêrdike hêdîka
Zanîn û tiştika!“ (mamoste)

********************

„Awayê max û holê
Zaran re wek malê
Kursî û mase li balê
Cîhê fêrbûna salê!“ (pol) 

********************

„Li maxa bi dîwarî
Çar çivê bi kêrî
Wekî derî
Roj jê dibarî
Têkdiçe tarî!“ (pencere)

********************

„Li dibîstan e
Hîn cîwan e
Li bendan e
Divê bizane
Dew û dozan e!“ (Xwendekar)

********************

„Li dîwar e
Ne kewar e
Qor bi qor e
Wekî per e
Tişt li ser e
Kî nezane ew ker e!“ (tereg)

Amadekar: Fergîn Melîk Aykoç

—————————————————————————————————————-

Serdar Can

TİŞTANOK

1-Tiştanok, miştanok
li bin kevirê xiştanok.
Ew çi ye?

2-Ser textike ne dar e,

   Bin textike ne dar e

   Çilo dixwe ne kar e.

   Ew çiye?

3-Ez diçim, ew jî diçe
ez radiwestim,

   ew jî radiweste.
Ew çi ye?

4-Kaloyek tê ji deştê
barê striyan li piştê.
Ew çi ye?

5-Çiyayê bê kevir
deryaya bê av
daristana bê dar
bajarê bê mirov.
Ew çi ye?

6-Şile ziwa nabe

    bê xwêye genî nabe.

    Ew çiye?

________________________________

1-Şeytanok 2-Kûsî 3-Sîya Mirov 4-Jûjî 5-Nexşe (Xerîte) 6-Ziman

—————————————————————————————————————–

1.) Ji kelhé diavêjim naşkê
Diavêjim kulekokê dişké

2.) Kelhé diavêjim naşkê,
Diavéjim avé dişké.

3.) Ez çûm gite
Hemî mihên kurte
Héj nehatîn beran
Gihanên wan hinde

4.) Himber tilîyekê

Tejî xanîyekê

5.) Elî hema
Pez berda çema
Heta sibehé
Rabû kit jî nema

6.)Ez çûm nizarekê
Darek rast tine bû ko
Bigrim desté xwe

7.)Ser mazî ye
Stû derzî ye
Ber kaşa ve bezîye
Kir hewar û gazîye

8.) Mamikê min î
Ya l’pişt gûnî
Ez dibînim
Tu nabînî

9.) Mamkê mino
Evqes dinya diçiyê
Qirşikek naçiyê

10.) Ji hire heta qutnis
Zarok d’zikê diya xwe de avis

11.) Hin ji têrê
Hin ji rêrê
Hin ji şkêrê
Hin ji quregayê mezin

12.)Mamikê mino
Girê didim diçe
Ber didim naçe

13.) Nerm e, germ e
Doxînê veke dane ber me
Heger me nexwar şer me

14.) Ji hire heta memîran
Hemî xifşê tîran

BERSIV:

1)Kewzan/Kizwan
2)Perikén çixaran
3)Keçikén kamil
4)Gulop/empûl
5)Steyr/stérk
6)Şax/qiloç
7)Kew
8)Partik
9)Çav
10)Kulindir/Kundir
11)Bangur/Banger
12)Pélav/so
l3) Xwarina ûr û roviyan
14)Kijûrekén xaniyan

:::::::::::::::::::::::::::: Emînê Banehî ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

——————————————————————————————————————-

Tiştek heye: Sê ling, sê dar
çar ling pê da
duling hat û himik lê da.
Ew çi ye?(1)

Tiştek heye: Hilindir milindir,
law ji bavê bilindtir.
Ew çi ye?(2)

Tiştek heye: Fetlek gîya,
li pişta çîya.
Ew çi ye?(3)

Tiştek heye: Şeş ben û benik,
du nan û kûtlik.
Ew çi ye?(4)

Tiştek heye: Reş e, reş e wek qîr
sipî ye wek şîr,
çê dike kûtlikê jina mîr.
Ew çi ye?(5)

Tiştek heye: çûm û çûm du rêz mirarî,
çûm û çûm du qulê tarî,
çûm ûçûm du çirayên geş,
çûm û çûm meydanek xweş
çûm û çûm du marrê reş,
çûm û çûm çiyakî reş.
Ew çi ye?(6)

Tiştek heye: Kofiya jinxalê,
gêr bû newalê.
Ew çi ye?(7)

Tiştek heye: Hespê qer,
berx li ber.
Ew çi ye?(8)

Tiştek heye: Şikeftek tarî,
têde tijî mirarî.
Ew çi ye?(9)

Tiştek heye: Şîva ter e,
li giwar e.
Ew çi ye?(10)

Tiştek heye: Apikê sincik,
bazda quncik.
Ew çi ye?(11)

Tiştek heye: Darek e,
liser darê hinarek e,
liser hinarê gopalek e,
liser gopalê rist e,
liser ristê bihûst e.
Ew çi ye?(12)

Tiştek heye: Kalokî tê ji deştê,
barê strîyan li piştê.
Ew çi ye?(13)

Tiştek heye: Bexçekî dehlê me heye,
hebekî xwar têda tune ye.
Ew çi ye?(14)

Tiştek heye: Him dikim, gim dikim
pirê Dîyarbekirê qul dikim.
Ew çi ye?(15)

Tiştek heye: Li wî alî dîwar e,
li vî alî dîwar e,
navbera wan da gurekî har e.
Ew çi ye?(16)

Tiştek heye: Hespê şê,
bazda hewşê.
Ew çi ye?(17)

Tiştek heye: Daran movik anî,
marran hingiv anî,
mîyan şîr anî,
kewan xwe rê danî,
fesad tazî mayî,
mîran xwe da alî
gayan şer hilanî.
Ew çi ye?(18)

Tiştek heye: Tiştê tiştanok,
bi du kevirên xiştanok
ne gurr dixwe, ne diz dibe.
Ew çi ye?(19)

Tiştek heye: Li vê alî text,
li vî alî text,
di navbera wan de mêrekî bêbext.
Ew çi ye?(20)

Tiştek heye: Li vê alî perçîn,
li vî alî perçîn,
di navên de mîna gogerçîn
Ew çi ye?(21)

Tiştek heye: Dara nav avê,
avê da navê,
çuçika liser,
nikil zer.
Ew çi ye?(22)

Tiştek heye: Hor hore,
bor bore,
heba purtê lê tune.
Ew çi ye?(23)

Tiştek heye: Çeqmeq e,
laq û peq e,
herçî dest bidîyê ehmeq e.
Ew çi ye?(24)

Tiştek heye: Sêniya savarê,
ser gohê darê.
Ew çi ye?(25)

Tiştek heye: Çûm serê zinarek,
dikutim bizmarek,
deng diçe hezarek.
Ew çi ye?(26)

Tiştek heye: Qazî bi qîzê va,
mele bi jinê va,
çûne bi rê va.
dara sêvê bi rê da,
çar sêv pêva,
her yekî yek çînî,
yek ma pêva.
gelo di vî tiştanokê de çend kes hene?
(Sê kes hene:27)

Tiştek heye: Difire bask tune ye,
vedine ling tune ye,
şîr heye guhan tune ye.
Ew çiyê?(28)

Tiştek heye: Qul di erdê de,
berî di xwedê de.
Ew çi ye?(29)

Tiştek heye: Hin ji min,
hin ji bizin,
hin ji gayê mezin,
tev bi mira dibezin.
Ew çi ye?(30)

Tiştek heye: Goma bavê min tije pez e,
şefeqê radibim hebek tune ye.
Ew çi ye?(31)

Tiştek heye: Min go: were serê te bişum
go: por tune ye.
Min go: were rûne,
go: qun tune ye.
Ew çi ye?(32)

Tiştek heye: Zaf hindik e,
temamê xwarinê xweş dike.
Ew çi ye?(33)

Tiştek heye: Li vir dişînim,
li Bexdayê hiltînim.
Ew çi ye?(34)

Tiştek heye: Marrê mirî,
erd kûr kirî.
Ew çi ye?(35)

Tiştek heye: Hebek dendik e,
bavê min tov dike,
mala xwe pê nû dike.
Ew çi ye?(36)

Tiştek heye: Kulav û depik e,
çilo dixwe ne karik e.
Ew çi ye?(37)

Tiştek heye: Çûm serê bankî,
dinêrim bostankî,
hemu bûkên salkî.
Ew çi ye?(38)

Tiştek heye: Şil dikim,
rep dikim,
têda dikim.
Ew çi ye?(39)

Tiştek heye: Keçika Qazî,
serê banan dibezî,
dike hawar û gazî.
Ew çi ye?(40)

Tiştek heye: Vî milî dep,
vê milî dep,
di nava wê da zil û zep.
Ew çi ye?(41)

Tiştek heye: Hilu ye, bê mu ye,
elo baba ev çîye?
Ew çi ye?(42)

Tiştek heye: Kaniya kavzê,
av jê dizê.
Ew çi ye?(43)

Tiştek heye: Min xwehek heye,
xwelî li ser xwe da dike.
Ew çi ye?(44)

Tiştek heye: Serî di te da,
orte di kerê da,
kok di erdê da.
Ew çi ye?(45)

Tiştek heye: Devê wî sînga dêya te,
guyê wî, rî û simêlê bavê te.
Ew çi ye?(46)

Tiştek heye: Lêxist li dîyarkî,
deng çû hezarkî.
Ew çi ye?(47)

Tiştek heye: Alîkî rast e, yek xwar e,
kero bêje gopal e.
Ew çi ye?(48)

Tiştek heye: Ez diçim serê bankî,
dinêrim bostankî,
heft zincîr devê marrkî.
Ew çîye?(49)

Tiştek heye: Xir here, xir were,
heçî mamika min nizanibî ew ker e.
Ew çi ye?(50)

Tiştek heye: Ser gelgel e,
bin gelgel e,
çav zîqê simêl bel e.
Ew çi ye?(51)

Tiştek heye: Dest û pê çermanî,
xwe hiltanî çaçanî.
Ew çi ye?(52)

Tiştek heye: Şikeftekî reş,
tije mehînên beş.
Ew çi ye?(53)

Tiştek heye: Gayê kejo,
li hewa dajo.
Ew çi ye?(54)

Tiştek heye: Ez çûm nizarkî,
bû nale nala birîndarkî.
Ew çi ye?(55)

Tiştek heye: Diçim ser banê,
pêyê xwe dixim hebanê.
Ew çi ye?(56)

Tiştek heye: Serî çermîn e,
navî zêrîn e,
binî axîn e.
Ew çi ye?(57)

Tiştek heye: Pênc bira tên ji deştê,
her yek ferşek li piştê.
Ew çi ye?(58)

Tiştek heye: Ka zer û kadîn sipî ye.
Ew çi ye?(59)

Tiştek heye: Asmanê tarî,
berf dibarî.
Ew çi ye?(60)

Tiştek heye: Ne darî, ne cobarî,
hesinê hesavdarî.
Ew çi ye?(61)

Tiştek heye: Ga dadikim,
duv jêdikim.
Ew çi ye?(62)

Tiştek heye: Şev bûk e,
roj pepuk e.
Ew çi ye?(63)

Tiştek heye: Merrê mirî,
erd kûr kirî.
Ew çi ye?(64)

Tiştek heye: Av e, ne av e,
nanê mirî di nav e,
teyrê zêrîn hindav e.
Ew çi ye?(65)

Tiştek heye: Du bira hene,
her li hev dinêrin.
Ew çi ye?(66)

Tiştek heye: Ez di devkî ve diçim,
di sisiyan ve derdikevim.

Ew çi ye?(67)

Tiştek heye: Jinek heye bi du mêran e.
Ew çi ye?(68)

Tiştek heye: Ser bi jêr dibe, tijî dibe,
Ser bi jor dibe, vala dibe.
Ew çi ye?(69)

Tiştek heye: Serî di te da ,
kok di dê da.
Ew çi ye?(70)

Tiştek heye: Şev têt, şemal têt,
gah têt gopal têt,
ji nik padîşah û siltanan têt.
Ew çi ye?(71)

Tiştek heye: Ha li nav daran, li nav daran,
Sor û zer dike, li nav daran.
Ew çi ye?(72)

Tiştek heye: Vî alî kaş, vê alî kaş,
di nav de topek qumaş.
Ew çi ye? (73)

Tiştek heye: Dîzika dahniya,
ser xaniyan.
Ew çi ye?(74)

Tiştek heye: Quncikê tarî,
berf lê barî.
Ew çi ye? (75)

Tiştek heye: Xişt mişt,
çû li pişt derî rûnişt.
Ew çi ye?(76)

Tiştek heye: Hiltînim digirî,
datînim nagirî.
Ew çi ye?(77)

Tiştek heye: Arqulik darqulik
deh û du qulik.
Ew çi ye?(78)

Tiştek heye: Girêbest e,
li qîzikan dest e.
Ew çi ye?(79)

Tiştek heye: Ga yê vilo,
heft cilo.
Ew çi ye?(80)

Tiştek heye: Heft gira derî,
li xwe vegerî.
Ew çi ye?(81)

Tiştek heye: Dest li quna wî didim,
devê wî dilibite.
Ew çi ye?(82)

Tiştek heye: Ser derzî, stun mazî,
ber çeman dike hawar û gazî.
Ew çi ye?(83)

Tiştek heye: Nerm û germ e,
doxînê veke,
li ber xwe danîke.
Ew çi ye?(84)

Tiştek heye: Ne li erd e,
ne li ezman e,
hêlîna betrewan e,
şiva destê însan e.
Ew çi ye?(85)

Tiştek heye: Qesra maliştî,
du feqe têda rûniştî.
Ew çi ye?(86)

Tiştek heye: Kaniya kevgê,
xwîna pezê,
pez tê dizê.
Ew çi ye?(87)

Tiştek heye: Ne pê heye ne pahnî,
her roj, her roj diçe kanî.
Ew çi ye?(88)

Tiştek heye: Canê wî goşt e,
kincê wî derzî ne.
Ew çi ye?(89)

Tiştek heye: Tenur axîn,
dukêşk darîn,
bobhêrk çermîn.
Ew çi ye?(90)

Tiştek heye: Helhele ba bû,
reşhêle siwar bû,
piçûk û mezinên malê
tev pê ra şa bûn.
Ew çi ye?(91)

Tiştek heye: Spî ye, ne keşk e,
gohbel e, ne mişk e,
biharan ter e,
payîzan hişk e.
Ew çi ye?(92)

Tiştek heye: Çûme bostanekî,
hemu bûkên salekî.
Ew çi ye?(93)
——-

BERSIV………..
1- meşk û çatme 47- def

2- agir û dû 48- gopal

3- por 49- mêw

4- mêzîn 50-kilît

5- kêzik 51-kevroşk-kergûş

6- serê mirov 52-beq

7- pişkul 53-diran

8- petêx 54-teyare

9- dev 55-bivir

10- marr 56-çizme

11- mişk 57-kûpa rûn-xilik-dan

12- teşî 58-neynûk

13- jîjo 59-hêk

14- şe 60-moxil

15- çem 61-demjimêr

16- şûr 62- mewij

17- kêç 63- kûncî

18- Newroz: Hatina biharê. 64- dilop

19- Aş 65-lambe
20- Şûr 66- kûçê tifikê

21- Çav 67- kiras

22- Birinc-riz 68- dan

23- Trên 69- kûm

24- Duvpişk 70-guhan

25- Hinar 71- hîv

26- Dengdana ewr 72- tawî

27- Sê kez hene: Qazî, qîza qazî, mele 73- pirtûk

(qîza qazî jina mele ye). 74- zîpik

28- Kereng 75- afir

29- Bîr 76- sivnik
30- Çarox 77- zincîr-rêzil

31- Stêrk 78- leganî

32- Hêk 79- gêzî

33- Xwê 80- pîvaz

34- Name 81- dirun

35- Dilop 82- meqes

36- Tovê pembu 83-kew

37- Kusî 84-hûrê pez

38- Pîvok-çîgdem 85- kelek

39- Derzî û ta 86-guz

40- Banger-loq 87- zebeş

41- Behîv 88- cêr

42- Kûrm 89-jîjo

43- Poz 90-qelun

44- Bêjing 91- sîtil

45- Genim 92- şeytanok

46- Meşk 93-kûlîlkên hinar

——————————————————————————————————————

MAMIKÊN BOTAN I

1.) Biharan bûk e,
Havînan sûk e;
Pehîzan pepûk e

2.) Keçika heft kezî
Kaşika ve bezî
Kir hewar û gazî

3.) Ser qulîpancî zirçone
‘Eyar heye mû tine

4.) Ser gelgele bin gelgele
Çev zîq e, simbél bel e

5.) Mamikê miné mamanî
Me bénderek hilanî
Genim j’kayê pi(r)tir anî

6.) Ez çûm Gite
Anî darek du gulte
Da nêvrana bavé te
Bû çirçira diya te

7.) Ez çûm êş e (aş)
Kelaşek li êş e
Heft linga dide pêş e

8.) Çeqmeq e
Çeq û req e
Heçî nezane ehmeq e

9.) Hanyan e,manyan e
Ferşê derê kaniyan e
Rê nade karwaniyan e

10.)Çil çîq in,
Çil belçîq in
Çil mifte ne
Çil ode ne
Çil têde ne

11.) Vî milî teht e,wî milî teht e
Gakê nêv de, şil û şeht e

12.) Vî milî réx e,wî milî réx e
Di nêv de taştiya şêx e

13.) Ez çûm nizarkê
Nal-nala birîndarkê

14.) Ji hire û bexda
Kulav rada

15.) ‘Emerê b’lingekê
Çû şerê gundekê

16.)Soro rît, gewro avêt

17.) Keçka du kezî
Serbanî ve bezî

18.) Mamikê mino
Ez ji serî dikim dirêj dibe
Ez ji rexê dikim pehn dibe

19.) Hespé boz, kir toz

20.) Ciwan e lé serboz e,
Her dem dora wî toz e

21) Mamiké minî mamanî
Pénc bira qesrekê ava dikin

22) Qesra spi ya béderî

23) Sîniya savaré ser, guhé daré

24.) Hiltîto miltîto,
Şêx Silémanokê dûv rûto

25.) Neydûkdar e, pé xepar e..

26.) Ker zirî; kuşpil firî

27.) Şim-şeq; li dîwaré req

28.) Ji hir û rex te,
Çift qûna te

BERSIV:

1.Dara fékî
2.Sûsik
3.Beq
4.Kévroşk
5.Méşa hingivî
6.Caw û meqes
7. Kévjal
8.Çeqmek
9.Qerîsek(Cemed-Qeşa)
10. Qur’an
11. Hevîr
12. Hingivî
13. Méşa hingivî
14.Berf
15.Mîrkut
16. Agir
17. Bangur
18.Cûya avé
19. Aş
20.Aşvan
21. singikén /şîşikén goreyan
22. Hék
23.Hinar
24.Majmajînatik/marmarîjatik
25. Dîk
26.Tifing
27. Çilm
28. Kéç

(Emîn Banehî)

%d blogcu bunu beğendi: